Câu 1: Trong bài thơ có nhiều động từ diễn tả trạng thái của cảnh ngày hè. Đó là những động từ nào? Trạng thái của cảnh được diển tả ra sao?
Trả lời:
– Các động từ diễn tả trạng thái của cảnh tập trung trong sáu câu thơ đầu:
Hòe lục đùn đùn tán rợp giương
Bạn đang xem: Soạn bài Cảnh ngày hè – Nguyễn Trãi
– Soạn văn 10
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
Hồng liên trì đã tiễn mùi hương
Lao xao chợ cá làng ngư phủ
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương…
– Miêu tả cảnh ngày hè, tác giả đã sử dụng các động từ: đùn đùn, giương, phun.
+ Từ đùn đùn gợi tả sắc xanh thẫm của tán hoè lớp lớp, liên tiếp tuôn ra,
+ Từ phun gợi sự nổi bật, bắt mắt của màu đỏ hoa lựu.
– Cảnh vật được miêu tả với sức sống mãnh liệt. Như có một cái gì đó thôi thúc bên trong, sức sống như ứa căng, tràn đầy khiến cho màu xanh của lá hòe đùn đùn lên và tán giương lên che rợp, khiến cho cây lựu ở hiên nhà phun ra màu đỏ. Thiên nhiên hiện lên sống động vô cùng.
Câu 2: Cảnh ở đây có sự hài hòa giữa âm thanh và màu sắc, cảnh vật và con người. Anh (chị) hãy phân tích và làm sáng tỏ.
Trả lời:
– Trong bài thơ có các màu sắc: màu xanh của cây hoa hòe, màu đỏ của hoa lựa, hoa sen (có cả mùi thơm của hương sen), tất cả đều dưới ánh nắng chiều màu vàng (lầu tịch dương).
– Bài thơ còn có các âm thanh như tiếng “lao xao” của “chợ cá làng ngư phủ”, tiếng rên rỉ (từ cổ; dắng dỏi) của ve sầu nghe như tiếng đàn (cầm ve) từ trên lầu dưới ánh nắng chiều.
– Trong bức tranh mùa hè còn có sự hài hòa giữa cảnh vật và con người. Tuy ít nói tói con người nhưng ta vẫn thấy dấu vết, hình bóng con người rất gần gũi: những cây hòe, cây lựu, hồ sen… không phải là những thực vật hoang dã mà có sự tham gia chăm sóc của bàn tay con người. Cho nên, bên cạnh các hình ảnh thiên nhiên ấy còn thấy có cái hiên nhà (Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ), cái ao (trì) (Hồng liên trì đã tiễn mùi hương), và cả ngôi lầu (Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương). Đặc biệt, có rất nhiều âm thanh tiếng người được nghe từ xa (Lao xao chợ cá làng ngư phủ)…
– Các hình ảnh, màu sắc, âm thanh, mùi vị: hài hòa giữa con người với cảnh vật, là tất cả những vẻ đẹp bình dị, gần gũi, thân thuộc của quê hương, đất nước con người Việt Nam.
Câu 3: Nhà thơ đã cảm nhận cảnh vật bằng những giác quan nào? Qua sự cảm nhận ấy, anh (chị) thấy nhà thơ có tấm lòng như thế nào đối với thiên nhiên.
Trả lời:
* Cảm nhận của Nguyễn Trãi:
– Nhà thơ tập trung những giác quan thị giác, thính giác, khứu giác và cả cảm giác nữa để quan sát cảnh thiên nhiên. Thiên nhiên ngày hè hiện lên với những đặc trưng cụ thể bởi những cảm nhận tinh tế. Đó là màu xanh của lá cây, màu đỏ của hoa lựu và hương thơm của hoa sen. Mùa hè có tiếng ve kêu… Thiên nhiên càng hiện lên cụ thể bao nhiêu, càng đẹp bao nhiêu thì chứng tỏ tâm hồn nhà thơ càng đẹp bấy nhiêu. Một tâm hồn đẹp đẽ nhất định phải xuất phát từ thế giới quan lành mạnh. Bao trùm lên từ tấm lòng yêu nước, yêu đời của Ức Trai.
* Tấm lòng của Nguyễn Trãi:
– Tình yêu thiên nhiên nồng nàn, tha thiết.
– Tình yêu thiên nhiên có nguồn cội sâu xa từ lòng tha thiết yêu đời, yêu cuộc sống của tác giả.
– Nguyễn Trãi yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu cuộc sống, gắn liền với tấm lòng tha thiết với dân, với nước.
Câu 4: Hai câu thơ cuối cho thấy tấm lòng của Nguyễn Trãi đôi với người dân thế nào? Âm điệu câu thơ lục ngôn (sáu chữ) kết thúc bài thơ khác âm điệu nhưng câu thất ngôn (bảy chữ) như thế nào? Sự thay đổi âm điệu như vậy có tác dụng gì trong việc thể hiện tình cảm của gia đình tác giả?
Trả lời:
– Hai câu kết diễn tả khát vọng, mong mỏi da diết của Nguyễn Trãi về cuộc sống thanh bình, hạnh phúc của nhân dân. Nhà thơ mong mỏi có khúc đàn Nam Phong của vua Thuấn. Mỗi khi khúc đàn ấy gảy lên thì mưa thuận gió hòa, nhân dân làm ăn sung sướng no đủ.
– Lấy chuyện xưa để nói hiện tại, cho thấy tấm lòng yêu nước, thương dân của Nguyễn Trãi. Đó là tấm lòng yêu nước thương dân đến trọn đời.
– Đồng thời câu thơ cũng có nghĩa: Nếu có đàn Ngu (đàn của vua Nghiêu) sẽ gảy lên một khúc nhạc – ca ngợi cuộc sông thái bình, nhân dân giàu đủ khắp bốn phương. Đây là lòi ngợi ca sự hưng thịnh của triều đại, nhưng đồng thời cũng là lời nhắc nhở các bậc quân vương luôn quan tâm đến nhân dân.
– Nhà thơ thể hiện niềm vui, sự ngợi ca, nhưng đồng thòi cũng là niềm mong ước cho đất nước thái bình, lời khuyên các vị vua noi gương Nghiêu, Thuấn “rủ lòng thương yêu và chầm sóc muôn dân, khiến cho chỗ thôn cùng xóm vắng không có tiếng hờn giận oán cừu” (lời trong một bản tấu của Nguyễn Trãi). Đó cũng chính là tư tưởng “lấy dân làm gốc của ông: “Làm lật thuyền mới biết sức dân như nước”. Tư tưởng đó bắt nguồn từ lời dạy của Khổng Tử: “Dân vi bản, xã tắc vi quy, quân vi khinh (Dân là gốc, xã tắc là quý, vua là nhẹ).
– Âm điệu của bài thơ có sự thay đổi: câu kết chỉ có 6 chữ (lục ngôn), khác với những bài kết thúc bằng câu thất ngôn. Câu lục ngôn làm cho âm điệu đang 7 chữ dồn lại trong 6 chữ.
– Tác dụng của việc kết thúc bằng câu thơ lục ngôn: cảm xúc được dồn nén, nhưng dư âm của nó lại mở ra. Bài thơ hết những âm hưởng chưa hết, đó là nhờ cách kết thúc bằng câu thơ sáu chữ trong một bài thơ thất ngôn.
Bản quyền bài viết thuộc trường trung học phổ thông Sóc Trăng. Mọi hành vi sao chép đều là gian lận.
Nguồn chia sẻ: Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng (thptsoctrang.edu.vn)
Have you ever considered about adding a little bit more than just your articles? I mean, what you say is fundamental and everything. However just imagine if you added some great graphics or video clips to give your posts more, “pop”! Your content is excellent but with pics and videos, this site could certainly be one of the most beneficial in its niche. Superb blog!
Hi there, just turned into aware of your weblog via Google, and found that it is really informative. I am going to be careful for brussels. I’ll be grateful when you continue this in future. Numerous folks can be benefited from your writing. Cheers!
Hi there, You have done a fantastic job. I will certainly digg it and individually recommend to my friends. I am confident they’ll be benefited from this website.
At this time it appears like BlogEngine is the preferred blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?
Right now it appears like BlogEngine is the best blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
Currently it seems like WordPress is the top blogging platform out there right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
Excellent pieces. Keep writing such kind of information on your site. Im really impressed by your site.
Just wish to say your article is as surprising. The clarity in your post is simply spectacular and i could assume you’re an expert on this subject. Fine with your permission allow me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please carry on the gratifying work.
The other day, while I was at work, my cousin stole my iphone and tested to see if it can survive a twenty five foot drop, just so she can be a youtube sensation. My apple ipad is now destroyed and she has 83 views. I know this is entirely off topic but I had to share it with someone!
Aw, this was an incredibly nice post. Finding the time and actual effort to make a good article… but what can I say… I put things off a lot and never manage to get nearly anything done.
Aw, this was a very good post. Taking a few minutes and actual effort to produce a really good article… but what can I say… I procrastinate a whole lot and never manage to get nearly anything done.
Aw, this was an extremely nice post. Taking a few minutes and actual effort to create a really good article… but what can I say… I procrastinate a lot and never manage to get nearly anything done.
Aw, this was a very nice post. Spending some time and actual effort to generate a good article… but what can I say… I put things off a lot and never manage to get anything done.
Aw, this was a very nice post. Spending some time and actual effort to create a superb article… but what can I say… I hesitate a lot and never seem to get nearly anything done.
At this time it sounds like WordPress is the best blogging platform out there right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
At this time it appears like Movable Type is the top blogging platform out there right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
Can I simply say what a comfort to find someone that genuinely knows what they’re talking about on the web. You certainly understand how to bring an issue to light and make it important. More people have to check this out and understand this side of the story. I was surprised that you are not more popular given that you definitely possess the gift.
Wow that was strange. I just wrote an incredibly long comment but after I clicked submit my comment didn’t show up. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyhow, just wanted to say great blog!
Wow that was unusual. I just wrote an very long comment but after I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Regardless, just wanted to say wonderful blog!
Aw, this was a really nice post. Taking the time and actual effort to create a good article… but what can I say… I put things off a lot and never manage to get anything done.
Wow that was unusual. I just wrote an incredibly long comment but after I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyhow, just wanted to say fantastic blog!
Hello there, You’ve done a great job. I will definitely digg it and individually suggest to my friends. I’m sure they will be benefited from this web site.
Hi there, You have performed an excellent job. I’ll definitely digg it and in my opinion recommend to my friends. I am sure they’ll be benefited from this web site.
Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.
Greate pieces. Keep posting such kind of info on your site. Im really impressed by your blog.
Right now it seems like Drupal is the best blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?
Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.
At this time it appears like Drupal is the best blogging platform out there right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
Aw, this was an extremely good post. Taking a few minutes and actual effort to make a really good article… but what can I say… I hesitate a lot and don’t seem to get anything done.
May I simply just say what a relief to find a person that really knows what they are talking about on the internet. You definitely realize how to bring an issue to light and make it important. More and more people should check this out and understand this side of the story. I can’t believe you are not more popular since you most certainly possess the gift.
Hello there, You have done an excellent job. I will definitely digg it and for my part suggest to my friends. I am confident they’ll be benefited from this website.
Can I simply say what a relief to uncover somebody that genuinely knows what they’re discussing on the web. You certainly know how to bring an issue to light and make it important. A lot more people should look at this and understand this side of the story. It’s surprising you’re not more popular because you surely have the gift.
At this time it sounds like Movable Type is the best blogging platform out there right now. (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?
Hey there, You have done an incredible job. I will definitely digg it and for my part suggest to my friends. I’m confident they’ll be benefited from this web site.