Tác giả: Thu An – Ngày đăng: 17-03-2022
Trong Tiếng Việt có rất nhiều từ được mượn từ tiếng Hán để diễn tả. Điển hình trong số đó là từ cổ súy. Nhưng nhiều người chưa thật sự hiểu ý nghĩa của cổ súy là gì và khó phân biệt giữa cổ súy với cổ xúy. Hãy cùng THCS Hưng Bình tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
cổ súy là gì
Cổ súy là gì?
Người Việt thường có sự nhầm lẫn khi đọc các từ liên quan đến chữ “s” và “x”. Nguyên nhân là bởi vì do cách phát âm hai chữ này khá là giống nhau. Nhiều người đọc “s” quá nhẹ nên thành “x”, hoặc đọc “x” quá nặng nên thành “s”.
Chính vì vậy mà có rất nhiều từ bị đọc sai và nhầm lẫn. Người đọc dễ bị hoang mang, không biết liệu mình đã đọc đúng chưa.
Cổ súy là gì?
Từ “cổ súy” là một ví dụ điển hình. Trong từ điển tiếng việt thì từ “súy” không có một nghĩa nào quá cụ thể. Nhưng vì cách đọc nhầm lẫn nên dần dần từ này có sự biến tướng.
Nhiều người mặc định rằng “cổ súy” dùng để ám chỉ sự tiêu cực, xúi giục ai đó làm chuyện xấu.
Cổ xúy là gì?
Để có thể hiểu được từ này thì chúng ta sẽ phân tích từng từ.
“Cổ” ở đây không được hiểu là cổ xưa hay cổ tay mà nó có nghĩa là trống, ám chỉ hành động gióng trống. Nó thường có thể đi kèm với các từ như là cổ động, cổ vũ…
“Xúy” thì có nghĩa hơn so với từ “súy” với nghĩa là thổi trong gió thổi hoặc thổi kèn,…Ngoài ra từ “xúy” đôi khi còn đọc khác thành từ “xuy”.
Thực chất từ “xúy” hay “xuy” tương ứng với từ gốc là “xúi” hoặc “xui”. Những từ này thì mang nghĩa là dụ dỗ, lôi kéo ai đó làm một việc gì.
Theo từ điển tiếng việt thì cổ xúy mang nghĩa hô hào, động viên.
Cổ súy hay cổ xúy đúng chính tả?
Từ những phân tích trên có thể thấy “cổ xúy” mới là từ đúng chính tả. Tuy nhiên bởi vì cách phát âm không chuẩn nên hai từ này thường bị nhầm lẫn khá nhiều.
Với cách giải thích từ cổ xúy ở trên theo Hán Nôm thì nó được dùng để chỉ dàn hợp tấu, hay phục vụ trong cung đình xưa. Sau này thì nó hiểu theo nghĩa hô hào, động viên, khích lệ.
Còn từ cổ súy ngày nay vẫn được khá nhiều người sử dụng bởi việc phát âm nhầm lẫn giữa “s” với “x”. Nhưng từ này lâu dần lại mang theo nghĩa tiêu cực là lôi kéo ai đó làm chuyện sai trái.
Một số ví dụ để phân biệt cổ súy và cổ xúy
- Cô ấy cổ súy việc trốn học của bọn trẻ.
- Quảng cáo này cổ súy lối sống hưởng thụ
- Trò chơi này đang cổ súy bạo lực
- Không cổ xúy cho hành động bạo lực
- Ngừng các hành động cổ xúy cho lối sống buông thả
Nguồn gốc của từ cổ xúy
Từ cổ xúy là từ kết hợp giữa hai từ cổ và xúy.
Cổ có nghĩa là cổ động, hô hào. Từ cổ danh từ là cái trống, động từ là đánh trống. Do đó có sự tích cho rằng xưa kia khi quân Nguyễn Ánh thua quân Tây Sơn đã làm rơi trống ( còn gọi là cổ) và chiêng ( còn gọi là chinh) xuống sông ranh giới giữa tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Bến Tre. Đó là lý do mà sông được gọi là Cổ Chiên.
Hoặc có thể hiểu cổ là đánh trống thổi sáo. Theo gốc hán tự thì từ cổ danh từ là cái trống, động từ là gió trống. Xúy trong gốc Hán tự là thổi. Hay còn cách gọi khác là xuy.
Theo nghĩa xưa thì “cổ xúy” có nghĩa là đánh trống thổi sáo. Hoặc trong từ điển Hán Nôm thì nó còn có nghĩa là dàn nhạc hợp tấu, phục vụ ở trong cung đình thời xưa.
Dần dần sau này thì từ cổ xúy được hiểu là hô hào, động viên, phấn khởi…
Có thể thấy nghĩa từ này vốn không xấu, mang ý nghĩa rất tích cực. Tuy nhiên ngày nay thì cổ xúy lại mang ý nghĩa tiêu cực hơn chính là lôi kéo, ủng hộ ai đó làm chuyện sai trái.
Cách sử dụng từ cổ xúy
Như đã phân tích ở trên thì cổ xúy trước kia mang ý nghĩa rất tích cực, là ủng hộ, cổ động hay tuyên truyền những điều tốt đẹp.
Bây giờ thì nó lại được dùng với cảm giác tiêu cực hơn. Và nó chủ yếu được sử dụng để tuyên truyền, chỉ trích cái xấu.
Bạn có thể thấy rất nhiều từ cổ xúy được sử dụng ở trên các mặt báo, khẩu hiệu tuyên truyền, ví dụ như là:
- Không nên cổ xúy ca từ suồng sã
- Đừng cổ xúy bệnh háo danh
- Không cổ xúy lối sống buông thả
- Cần cảnh giác với chiêu trò cổ xúy tệ nạn xã hội
Hy vọng bài viết trên đây đã phần nào giúp ích cho bạn đọc trong việc tìm hiểu thêm thông tin về cổ súy là gì. Nếu thấy bài viết trên hữu ích hãy like, share, comment để ủng hộ THCS Hưng Bình có thể tiếp tục ra thêm nhiều nội dung thú vị hơn nữa nhé.