Chiến lược là gì? Có gì khác với khái niệm sách lược, chiến thuật? Mục tiêu và vai trò của chiến lược là gì? Hãy cùng THCS Hưng Bình giải đáp các thắc mắc của bạn qua bài viết dưới đây nhé.
Chiến lược là gì?
Chiến lược (strategy) bao gồm một loạt các biện pháp được hoạch định để đạt được những mục tiêu nhất định.
Thuật ngữ chiến lược xuất phát từ thuật ngữ Hy Lạp cổ đại “strategos”, có nguồn gốc từ lĩnh vực quân sự, tức là vai trò của tướng lĩnh trong quân đội.
Tại thời Alexander Đại đế, khái niệm chiến lược được dùng để chỉ khả năng kiểm soát các lực lượng vũ trang, đánh bại kẻ thù và tạo ra một hệ thống thống trị.
Ở châu Âu, khái niệm chiến lược được chuyển từ lĩnh vực quân sự sang lĩnh vực kinh doanh, kinh tế vào khoảng cuối thế kỷ 19 và cuối thế kỷ 20 nói chung.
Các khái niệm liên quan đến chiến lược
Sách lược là gì?
Sách lược được hiểu là những biện pháp, phương thức, hình thức tổ chức và tác chiến được tiến hành trong một thời gian nhất định và không nhất thiết phải áp dụng trong một thời gian dài.
Mục đích của sách lược là để tăng khả năng thành công của một kế hoạch, chiến lược hoặc chính sách.
Trong lĩnh vực quân sự, sách lược thường là một hành động cụ thể như viện trợ vũ khí, viện trợ quân sự, sử dụng binh lực,… để giúp cho một chính sách quân sự nào đó được thành công trong giai đoạn hiện nay.
Chiến thuật là gì?
Chiến thuật là những phương pháp được sử dụng để đạt được những mục tiêu cụ thể.
Ban đầu được dùng để chỉ các chiến thuật quân sự nhưng sau đó được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực khác.
Các lĩnh vực lý thuyết như kinh tế, thương mại và trò chơi ; các lĩnh vực thực tế khác như đàm phán và thể thao…
Phân biệt chiến lược và chiến thuật
Mặc dù chiến lược và chiến thuật có nguồn gốc từ quân sự, nhưng ứng dụng của chúng đã lan rộng ra nhiều khía cạnh của cuộc sống.
- Chiến lược là kế hoạch tổng thể hoặc đơn giản là thiết lập mục tiêu. Thay đổi chiến lược cũng giống như cố gắng lật ngược một tàu sân bay, có thể làm được nhưng không phải một sớm một chiều.
- Chiến thuật là tập hợp kế hoạch cụ thể giúp bạn thực hiện chiến lược của mình dễ dàng hơn.
Nếu chiến lược của bạn là theo đuổi một sự nghiệp cụ thể, chiến thuật có thể là chọn môi trường đào tạo, tìm một người cố vấn tận tâm, hoặc nâng cao tên tuổi của bạn khi đối mặt với sự cạnh tranh.
Có thể lập chiến lược cho bất cứ điều gì từ giành quyền lực chính trị hoặc quảng bá đến xây dựng mối quan hệ để tăng lượng đọc giả của blog.
Bất cứ điều gì nếu chúng ta cố gắng, chúng ta sẽ hiểu rõ cách thức hoạt động của chiến lược và chiến thuật, sự khác biệt là gì và làm thế nào cả hai có thể phù hợp với nhau.
Nếu không có chiến lược, chúng ta dễ gặp rủi ro trong cuộc sống, sự không chắc chắn và lo lắng về việc đạt được những gì chúng ta muốn.
Nếu không có chiến thuật, chúng ta sẽ có một cuộc đời đầy ảo tưởng hoặc sự bất mãn mãn tính.
Lawrence Freedman từng viết:
“Không có chiến lược, đối mặt với bất kỳ vấn đề nào hoặc chiến đấu vì một mục tiêu được coi là cẩu thả.
Chắc chắn, các chiến dịch quân sự, đầu tư của công ty, hoặc các sáng kiến của chính phủ sẽ không tìm thấy sự hỗ trợ trừ khi có một chiến lược để đánh giá. Có một lời kêu gọi chiến lược mỗi ngày khi con đường đến một mục tiêu nhất định không hề dễ dàng”.
Không có chiến thuật, bạn hoàn toàn phụ thuộc vào may mắn khi thực hiện chiến lược của mình.
Mục tiêu chiến lược
Mục tiêu chiến lược là gì?
Mục tiêu chiến lược trong tiếng Anh gọi là Strategic Objective.
Mục tiêu chiến lược là những trạng thái, cột mốc và tiêu chí nhất định mà các doanh nghiệp kinh doanh muốn đạt được trong một khoảng thời gian nhất định để đảm bảo thực hiện thành công tầm nhìn và sứ mệnh của công ty.
Mục tiêu chiến lược thông dụng
Mục tiêu chiến lược thường được chia thành hai loại: mục tiêu tài chính (tăng trưởng doanh số) và mục tiêu phi tài chính.
Mặc dù đa số các CEO doanh nghiệp trên thế giới (30%) vẫn ưu tiên tăng trưởng. Tuy nhiên, trong dài hạn, mục tiêu quan trọng nhất của chiến lược kinh doanh là lợi nhuận cao và bền vững.
Các mục tiêu chiến lược thường được đo lường theo tỷ lệ hoàn vốn đầu tư (ROI), nhưng cũng có thể được đo lường theo tỷ lệ hoàn vốn (ROE) hoặc lợi tức trên tài sản (ROA).
Các công ty cũng có thể đặt ra các mục tiêu khác (phi tài chính, chẳng hạn như chất lượng sản phẩm / dịch vụ, lợi ích của khách hàng, nâng cao năng lực…)
Việc lựa chọn cái nào là tùy thuộc vào ngành nghề và mức độ phát triển của chủ thể kinh doanh.
Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần phải hết sức thận trọng trong việc lựa chọn mục tiêu tăng trưởng, giá trị cổ phiếu hoặc lợi nhuận hàng năm vì nó có thể dẫn hoạt động kinh doanh theo hướng phát triển không hiệu quả.
Các chiến lược cạnh tranh cơ bản của Micheal Porter
Các chiến lược cạnh tranh của Michael Porter gồm: chiến lược chi phí thấp, chiến lược khác biệt hóa sản phẩm, chiến lược tập trung, chiến lược phản ứng nhanh.
– Chiến lược chi phí thấp:
Mục tiêu theo đuổi chiến lược chi phí thấp là mong muốn tạo ra lợi thế cạnh tranh bằng cách sản xuất ra các sản phẩm với chi phí thấp nhất, mang lại nhiều lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Đặc điểm:
- Sử dụng công nghệ hiện đại để giảm chi phí
- Không tập trung vào khác biệt giữa các sản phẩm
- Không nghiên cứu đột phá, giới thiệu các chức năng mới, sản phẩm mới
- Khách hàng mà doanh nghiệp phục vụ chủ yếu là khách hàng trung bình.
Chiến lược cá biệt hóa sản phẩm:
Mục tiêu của các công ty theo đuổi chiến lược khác biệt hóa sản phẩm là đạt được lợi thế cạnh tranh bằng cách tạo ra những sản phẩm mà khách hàng cho là độc quyền. Đáp ứng nhu cầu của khách hàng theo những cách mà đối thủ cạnh tranh không làm được.
Đặc điểm:
- Nâng giá thành sản phẩm
- Tập trung vào sự khác biệt
- Chia thị trường thành các phân khúc khác nhau
- Chi phí không phải là vấn đề
Chiến lược tập trung:
Mục đích của chiến lược này là đáp ứng nhu cầu của một đoạn thị trường nào đó thông qua yếu tố địa lý, khách hàng hay tính chất sản phẩm.
Đặc điểm:
- Chi phí thấp
- Có thể theo chiến lược cá biệt sản phẩm
- Tập trung vào phân khúc mục tiêu
Chiến lược phản ứng nhanh:
Trong quá trình cạnh tranh, các công ty chuyển từ chiến lược chi phí thấp, sau đó sang chiến lược khác biệt hóa, và sau đó kết hợp hai chiến lược này.
Ngày nay, nhiều công ty đạt được lợi thế cạnh tranh nhờ tập trung vào thời gian đáp ứng. Điều này thể hiện ở các khía cạnh sau:
- Sản xuất ra sản phẩm mới
- Thích ứng sản phẩm
- Cải tiến sản phẩm hiện có
- Giao sản phẩm theo đơn đặt hàng
- Thích ứng các hoạt động marketing
- Tuân thủ các yêu cầu của khách hàng
Vai trò của chiến lược
Chiến lược có vai trò rất quan trọng. Hãy tưởng tượng bạn đang đi trên một con đường mà bạn không biết phải đi đâu? Điều tương tự cũng áp dụng cho các công ty không có chiến lược cụ thể.
Một chiến lược tốt giúp bạn có cái nhìn tổng quan và không mất tập trung vào các hoạt động không cần thiết, bạn có cái nhìn rõ ràng hơn và đạt được mục tiêu nhanh hơn.
Đồng thời, một chiến lược cụ thể sẽ giúp bạn theo dõi tiến trình của mình và đo lường kết quả bạn đã đạt được để có thể thực hiện những điều chỉnh cần thiết để luôn đi đúng hướng.
Những vai trò cụ thể của việc xây dựng chiến lược kinh doanh như:
- Tạo định hướng rõ ràng cho doanh nghiệp: Một chiến lược rõ ràng được chia sẻ với tất cả các thành viên trong tổ chức, từ đó tất cả cùng hướng tới một mục tiêu chung.
- Khả năng kiểm soát cao hơn: Với một chiến lược cụ thể, các công ty có thể kiểm soát tốt hơn các hoạt động kinh doanh của mình và chủ động thích ứng với những thay đổi nhỏ nhất.
- Xác định vị trí: Với các chiến lược và mục tiêu cụ thể, các công ty có thể dễ dàng xác định vị trí của mình hơn trên thị trường: Các công ty phải hiểu rõ ràng về vị trí cố định của mình, nơi họ có thể tìm ra các giải pháp có ý nghĩa và đạt được mục tiêu mong muốn.
- Nắm bắt cơ hội: Việc xem xét thường xuyên các chiến lược kinh doanh giúp các công ty xác định các cơ hội mới. Khi đối mặt với những thách thức và khó khăn, tư duy sáng tạo giúp các công ty tìm ra giải pháp thúc đẩy hoạt động của mình.
- Cải thiện hiệu suất kinh doanh: Một chiến lược cụ thể giúp các công ty hiểu rõ hơn những gì họ cần đạt được, do đó tạo ra những nỗ lực cụ thể trong ngắn hạn và dài hạn.
- Cải thiện giao tiếp trong tổ chức: Giao tiếp này được cải thiện thông qua các cuộc họp, thảo luận về phương hướng công việc chung, tất cả các phòng ban của công ty cũng luôn có một nguồn thông tin.
- Tăng cường sự phối hợp trong tổ chức: mọi người thúc đẩy nhau cùng làm việc để đạt được các mục tiêu chung của tổ chức.
Nếu chiến lược được xác định rõ ràng, công ty cũng sẽ nhanh chóng đưa ra quyết định theo hướng đi trong tương lai, thay vì những đánh giá và nhận định chủ quan, chiến lược sẽ chứa đựng những chiến lược cụ thể giúp họ đưa ra quyết định đúng đắn nhất.
Tại sao phải hoạch định chiến lược?
Trong mỗi trận đấu đối thủ có thể áp đặt lối chơi của mình lên đối thủ thì cơ hội chiến thắng càng cao.
Hoạch định chiến lược do đó sẽ giúp công ty đạt được những lợi thế to lớn như:
- Tính toán được những điều có thể xảy ra trong tương lai.
- Dự báo tương đối xu hướng thị trường.
- Hoạch định phương hướng kinh doanh tối ưu cùng công ty.
- Phương pháp marketing phù hợp và hiệu quả nhất và các biểu mẫu.
- Các tiêu chuẩn về quản lý nguồn nhân lực và hệ thống tài chính là đầy đủ.
- Quản lý và phòng ngừa rủi ro có thể xảy ra đối với công ty và công ty.
Các bước xây dựng chiến lược cơ bản
Bước 1: Phân tích thị trường.
Thu thập thông tin về các điều kiện môi trường xung quanh là điều cần thiết để xây dựng chiến lược thành công.
Trong hoạt động kinh doanh, công ty phải xác định rõ thị trường từng khu vực, đối thủ cạnh tranh, sản phẩm chiếm phần lớn thị phần, nhu cầu tiêu dùng của khách hàng mục tiêu,…
Bước 2: Xác định rõ mục tiêu.
Làm rõ, phân tích và điều chỉnh nhằm tạo ra danh mục các mục tiêu đã đạt được mà trong tài liệu chiến lược sẽ được ghi lại.
Bước 3: Vạch ra các phương pháp hành động.
Khi xây dựng chiến lược, cần xác định các giải pháp và các bước đi cụ thể để đạt được mục tiêu.
Chế độ hành động có thể được thay đổi tùy theo tình hình thực tế đang thay đổi.
Một số lý do khiến chiến lược thất bại
Trong kinh doanh không phải chiến lược nào lập ra cũng thành công mĩ mãn, vậy đâu là những lý do khiến chiến lược thất bại?
- Chiến lược và chiến thuật không khớp với nhau.
- Chiến lược không linh hoạt.
- Chiến lược lỗi thời, không sáng tạo.
- Xây dựng chiến thuật không tuân thủ mục tiêu.
Trên đây là những chia sẻ của THCS Hưng Bình xoay quanh kiến thức về thuật ngữ chiến lược. Nếu thấy hay thì đừng quên Like và Share để THCS Hưng Bình có thêm động lực mang đến cho bạn nhiều kiến thức thú vị hơn nữa nhé.