Cổ phiếu quỹ là gì? Cổ phiếu quỹ là cách tạo kênh đầu tư cho chính công ty phát hành và cũng có thể là cách mà công ty đó điều tiết giá cổ phiếu. Nếu bạn đang quan tâm về cổ phiếu quỹ thì bài viết dưới đây của THCS Hưng Bình sẽ vô cùng hữu ích cho bạn.
Advertisement
Cổ phiếu quỹ là gì?
Cổ phiếu quỹ hay Treasury Stock trong tiếng anh là cổ phiếu do công ty phát hành mua lại từ thị trường chứng khoán. Hay nói một cách dễ hiểu hơn là công ty mua lại chính những cổ phiếu mà mình từng phát hành trước đó. Điều này có thể là do một số nguyên nhân như:
- Cổ phiếu của công ty đang bị đuối giá trên thị trường nên họ muốn mua lại cổ phiếu để giá chứng khoán không bị tiếp tục sụt giảm trên thị trường. Việc mua lại cổ phiếu quỹ cũng giúp phòng tránh khả năng thao túng công ty từ bên ngoài.
- Công ty muốn dùng lượng cổ phiếu mua lại này làm cổ phiếu dự trữ để thưởng cho nhân viên cấp cao.
- Công ty muốn điều chỉnh lại cơ cấu tài chính nên cần mua lại cổ phiếu.
Một khi công ty phát hành và niêm yết muốn mua lại cổ phiếu quỹ thì cần phải xin phép Sở giao dịch chứng khoán hay Trung tâm giao dịch chứng khoán. Đồng thời cũng cần làm rõ nguồn vốn khi mua lại, khối lượng mua lại, thời gian mua…
Advertisement
Cổ phiếu quỹ là gì đã được làm rõ, vậy hãy cùng THCS Hưng Bình tìm hiểu tiếp để xem đặc điểm của cổ phiếu quỹ là gì nhé.
Đặc điểm của cổ phiếu ngân quỹ là gì?
Cổ phiếu quỹ hay cổ phiếu ngân quỹ là cổ phiếu của công ty, bản thân cổ đông – những nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu phổ thông là chủ công ty đó. Do đó cổ phiếu quỹ là cổ phiếu chung của tất cả các cổ đông, tương ứng với mức % NĐT nắm giữ.
Advertisement
Cổ phiếu quỹ doanh nghiệp có những đặc điểm sau:
- Không được trả cổ tức bằng tiền
- Không được thưởng/trả cổ tức bằng cổ phiếu
- Không có quyền biểu quyết các vấn đề công ty
- Không có quyền mua cổ phiếu mới/ hay cổ phiếu ưu đãi
- Không được tính vào thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS)
- Không được nhận phần vốn khi thanh lý công ty
- Tổng số cổ phiếu quỹ không được phép vượt quá tỷ lệ vốn hóa
- Khi công ty mua cổ phiếu quỹ xong, có thể tiến hành hủy cổ phiếu quỹ, hoặc có thể giữ lại và bán ra lại thị trường khi cần vốn.
- Khi mua/bán cổ phiếu quỹ thì doanh nghiệp KHÔNG ghi nhận lãi lỗ, mà CHỈ ghi nhận việc tăng giảm nguồn vốn và thặng dư vốn cổ phần
Cổ phiếu quỹ là tài sản hay nguồn vốn?
Nếu lý lẽ “công ty bỏ tiền ra mua cổ phiếu quỹ thì đó là tài sản của công ty” đã in sâu trong cách nghĩ của nhiều người, thì nay có lẽ cũng ít ai ngờ rằng, suy nghĩ đó chỉ là ảo giác. Việc lấy tài sản đó để trả cổ tức cho cổ đông nếu đang được cho là bình thường, thì đó có thể là sự nhầm lẫn chết người.
Nhầm lẫn vì ta tưởng cổ phiếu quỹ là cái gì “sờ” được, thì thực ra đó chỉ là hình, là bóng, là cái vỏ trống không và đáng nói hơn, cho dù bút tích trong sổ sách có ghi, nó cũng không phải là tài sản của doanh nghiệp.
Điều cần ghi nhận trước tiên là hoạt động mua lại cổ phiếu của chính doanh nghiệp nói chung, chứ không hẳn là cổ phiếu quỹ. Cổ phiếu quỹ chỉ là phần nổi của vấn đề. doanh nghiệp mua lại cổ phiếu của mình có thể sẽ có các quyết định khác nhau: hủy ngay, giữ để bán lại hoặc sẽ hủy một thời gian sau đó. Trường hợp cổ phiếu được mua lại và hủy ngay thì đó không phải là cổ phiếu quỹ.
Tuy nhiên, kể cả khi không hủy ngay mà để làm cổ phiếu quỹ, thì tất cả các giao dịch này đều làm cho vốn chủ sở hữu giảm xuống. Cách đầu giảm vốn dứt khoát và vĩnh viễn, cách sau là giảm tạm thời.
Nói cách khác, việc doanh nghiệp mua lại cổ phiếu đã phát hành của chính mình thực chất là việc hoàn vốn cho cổ đông, là chuộc lại và triệt tiêu một lượng cổ phần đã bán ra để giảm “nghĩa vụ”, là đưa một lượng cổ phần, tức vốn, về trạng thái “ngủ”.
Người nắm giữ cổ phiếu quỹ có lợi ích gì?
Nếu bạn đã biết cổ phiếu quỹ là gì rồi, vậy cổ phiếu quỹ có lợi ích gì bạn đã biết chưa? Dưới đây là một số lợi ích nổi bật khi đầu tư cổ phiếu quỹ:
Khi mà thị trường chứng khoán đang có sự sụt giảm, các công ty có xu hướng mua lại cổ phiếu quỹ, chờ đến khi thị trường tăng trưởng thì tiến hành bán ra với mục đích ăn mức chênh lệch.
Mặc dù mức chênh lệch thông qua việc mua bán cổ phiếu quỹ không được hạch toán vào lợi nhuận ròng nhưng nó cũng góp một phần quan trọng giúp cải thiện dòng tiền. Đồng thời làm tăng thặng dư vốn cổ phần trên báo cáo tài chính của công ty.
- Tăng quyền kiểm soát công ty
Ở một số công ty thì việc mua lại cổ phiếu quỹ còn là một giải pháp nhằm hạn chế việc một số cá nhân, tổ chức lợi dụng giá giảm để tiến hành thu gom cổ phiếu với mục đích thao túng, kiểm soát doanh nghiệp trong tương lai.
Mặt khác, khi công ty mua cổ phiếu quỹ rồi hủy cũng là một cách làm giảm vốn điều lệ trong trường hợp cần thiết.
- Cải thiện các chỉ số tài chính
việc thu mua cổ phiếu quỹ trực tiếp làm giảm số lượng cổ phiếu đang lưu hành trên thị trường chứng khoán. Từ đó gián tiếp làm tăng một số chỉ số như suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE), tỷ suất thu nhập trên cổ phần (EPS)… Chính việc làm tăng các chỉ số này sẽ làm cho mức độ hấp dẫn của cổ phiếu cũng tăng lên trong mắt các nhà đầu tư và làm giá cổ phiếu tăng theo.
- Đảm bảo lợi ích cổ đông
Trong một số trường hợp, khi giá cổ phiếu đi xuống, các doanh nghiệp sẽ tiến hành mua cổ phiếu quỹ, từ đó làm giảm nguồn cung cổ phiếu. Khi mà lượng cổ phiếu lưu hành trên thị trường giảm xuống sẽ tạo động lực làm giá cổ phiếu tăng lên. Như vậy, lợi ích của các cổ đông cũng được đảm bảo, gia tăng giá trị cổ phiếu cho các cổ đông.
- Thu hồi cổ phiếu ESOP
Việc mua lại cổ phiếu quỹ còn nhằm mục đích thu hồi lại cổ phiếu ESOP (thông thường là mua lại của những người lao động đã nghỉ việc) rồi sau đó bán lại cho những nhân viên đang làm việc với mục đích tạo động lực, kích thích sáng tạo.
Nhược điểm của cổ phiếu quỹ là gì?
Bên cạnh những lợi ích kể trên thì, cổ phiếu quỹ vẫn đang còn nhiều nhược điểm. Dưới đây là một số nhược điểm bạn nên nắm rõ để hiểu hơn về thuật ngữ cổ phiếu quỹ là gì:
- Số lượng tiền mặt bị giảm sút
Khi chúng ta bỏ tiền ra để mua lại cổ phiếu quỹ đồng nghĩa với việc phải tiêu thụ số tiền mặt hiện có, đây là điều tất yếu. Bên cạnh đó,nếu quỹ cổ phiếu cứ giữ nguyên như vậy, thì tình hình tài chính của công ty sẽ gặp khó khăn. Bởi các doanh nghiệp sẽ tự đặt mình vào tình thế bị động khi cần nguồn vốn đầu tư. Nói cách khác, mua lại cổ phiếu quỹ làm hạn chế các hoạt động đầu tư sản xuất của công ty.
- Suy giảm giá trị của doanh nghiệp
Việc tự bỏ tiền trong kho của công ty ra để mua lại chính cổ phiếu của mình sẽ làm giảm giá trị của công ty. Giá trị của một doanh nghiệp rất quan trọng, bởi nó có mối liên hệ với cổ phiếu của công ty đó. Chẳng hạn như nếu công ty có giá trị cao thì giá cổ phần cũng sẽ tăng cao. Ngược lại, khi doanh nghiệp đó có giá trị bị tụt hạng, đồng nghĩa với việc giá cổ phiếu của công ty ấy cũng giảm theo.
Cách tính cổ phiếu quỹ
Đối với cổ phiếu niêm yết giao dịch trên Sở Giao dịch chứng khoán, khi thực hiện mua hoặc bán cổ phiếu quỹ phải tuân thủ các quy định về giao dịch của Sở. Với trường hợp cổ phiếu chưa niêm yết thì chỉ được thực hiện thông qua công ty chứng khoán được chỉ định.
Nguyên tắc xác định giá mua bán cổ phiếu quỹ
Việc mua bán cổ phiếu quỹ sẽ thực hiện theo phương thức khớp lệnh hoặc thỏa thuận theo nguyên tắc tính như sau:
- Giá đặt mua ≤ Giá tham chiếu + (Giá tham chiếu * 50% Biên độ dao động giá cổ phiếu)
- Giá đặt bán ≥ Giá tham chiếu – (Giá tham chiếu * 50% Biên độ dao động giá cổ phiếu)
Trong mỗi ngày giao dịch, công ty đăng ký giao dịch giao dịch cổ phiếu quỹ theo phương thức khớp lệnh chỉ được đặt lệnh giao dịch với tổng khối lượng tối thiểu 3% và tối đa 10% khối lượng giao dịch đã đăng ký.
Bán cổ phiếu quỹ có tác dụng gì?
Trước hết là do công ty cần thêm vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh. Đây là giải pháp khá phổ biến giúp các công ty niêm yết trên thị trường Việt Nam có thêm vốn đầu tư vào các dự án mới, như REE với dự E-Town, Bibica với việc xây dựng thêm Nhà máy Sản xuất bánh kẹo tại Hà Nội …
Giao dịch cổ phiếu quỹ thường có ảnh hưởng đáng kể tới giá cổ phiếu trên thị trường. Vì thế, việc để các công ty niêm yết tự do can thiệp vào giá cổ phiếu thông qua việc mua bán cổ phiếu quỹ sẽ làm giảm khả năng tự điều tiết của thị trường.
Bên cạnh câu hỏi cổ phiếu quỹ là gì thì quy định mua bán cổ phiếu quỹ cũng là câu hỏi mà THCS Hưng Bình nhận được rất nhiều.
Quy định mua bán cổ phiếu quỹ
Điều kiện mua lại cổ phiếu quỹ
- Căn cứ vào báo cáo tài chính gần nhất được kiểm toán theo quy định, xem có đủ khả năng và nguồn vốn để mua lại cổ phiếu không.
- Nếu công ty mẹ là công ty đại chúng sử dụng nguồn thặng dư vốn cổ phần, quỹ đầu tư phát triển, quỹ khác để mua lại cổ phiếu, nguồn vốn phải được thực hiện dựa trên căn cứ trên báo cáo tài chính của công ty mẹ.
- Nếu công ty mẹ là công ty đại chúng và sử dụng nguồn lợi nhuận sau thuế chưa được phân phối để mua lại cổ phiếu, nguồn vốn thực hiện không được vượt mức lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên báo cáo tài chính hợp nhất và kiểm toán.
- Nếu nguồn lợi nhuận sau thuế chưa được phân phối dùng để mua lại cổ phiếu thấp hơn lợi nhuận sau thuế, chưa phân phối trên báo cáo tài chính hợp nhất và cao hơn mức lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ.
- Công ty mẹ chỉ được mua lại cổ phiếu bằng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối khi đã điều chuyển quyền lợi nhuận từ công ty con về công ty mẹ.
Điều kiện bán cổ phiếu quỹ
Công ty đại chúng chỉ được bán cổ phiếu quỹ khi đáp ứng đủ các điều kiện dưới đây:
- Chỉ được bán cổ phiếu quỹ khi đã đủ 6 tháng kể từ ngày kết thúc đợt mua lại gần nhất, trừ trường hợp cổ phiếu quỹ được bán làm cổ phiếu thưởng cho người lao động trong công ty hoặc công ty chứng khoán mua lại của mình để sửa lỗi giao dịch.
- Ngoài ra, khi bán cổ phiếu quỹ cũng phải có quyết định của hội đồng quản trị thông qua phương án bán cụ thể và phải nêu rõ thời gian cụ thể thực hiện, nguyên tắc xác định giá.
- Bên cạnh đó, công ty đại chúng bán cổ phiếu quỹ phải có công ty chứng khoán được chỉ định thực hiện giao dịch.
Toàn bộ thông tin liên quan đến câu hỏi Cổ phiếu quỹ là gì đã được THCS Hưng Bình giải đáp vô cùng tường tận trong bài viết trên. Nếu bạn thấy hay và hữu ích thì hãy like, share để tạo động lực cho THCS Hưng Bình nhé.
